Lezing: De geschiedenis van het te vondeling leggen
Spreker: Claude Gekiere
Spreker: Claude Gekiere
wanneer: maandag 23 november 2026 om 19u30
plaats: CM-lokaal Sint-Kruis, Moerkerkse Steenweg 118
Prijs: leden op vertoon van lidkaart: 3 euro; niet-leden: 6 euro
Kinderen te vondeling leggen is een primitieve vorm van gezinsplanning die over gans Europa voorkwam en sporadisch nog voorkomt. Het is vooral een stedelijk verschijnsel. De oudste vondeling die we kennen is Mozes. Je weet wel de kleine in zijn rieten mandje werd gewoon te vinden gelegd in de Nijl, tot de dochter van de farao het in haar huis opnam. Deze vondeling had wel geluk.
Tijdens de Franse Republiek werd het in de gebieden onder Frans bewind verplicht om vondelingregisters bij te houden. Daardoor zijn er gegevens over de vondelingen beschikbaar in veel grotere steden in Zuid- en West-Europa. Deze gegevens zijn zo waardevol omdat ze een stuk geschiedenis laten zien van de armste bevolkingsgroepen die meestal zelf met moeite nauwelijks geschreven sporen nalaten. Wat waren de drijfveren om een kind te vondeling te leggen? Was er een reglementering? Waar werden de kinderen te vondeling gelegd? Hoe kwamen ze aan hun naam? Hadden ze overlevingskansen? Was er een controle door de overheid?
Claude Gekiere is sinds 1987 een gepassioneerde genealoog en ondervoorzitter (sinds 1992) en voorzitter (sinds 2007) bij Familiekunde regio Deinze. Hij geeft voordrachten, lessen genealogie en begeleiding in het Deinze stadsarchief en publiceert.
Toemaatje
Een gekend verhaal is de vondelingenschuif te Antwerpen. Deze bestaat al sinds 2000 en is opgesteld in het district Borgerhout. Moeders die het niet zien zitten om hun kleine op te voeden, kunnen hun pasgeboren baby gewoon in deze schuif achterlaten. In het luik kan men indien gewenst een bericht achterlaten of uit een omslag een puzzelstukje meenemen. Als de moeder eventueel spijt heeft van haar beslissing kan zij met puzzelstukje haar baby terug opeisen. In vijfentwintig jaar heeft men reeds 20 achtergelaten baby’s gevonden. De burgermeester wordt aangesteld als wettelijk voogd. Hij mag de nieuwe wereldburger welkom heten.
Het wordt uitkijken naar een adoptiegezin die de verantwoordelijkheid van de paniekerige moeder rustig overneemt. Of het terugeisen al gebeurde is ons niet bekend. Welk trauma beleeft de moeder bij het afgeven van haar baby? Het zo maar in een schuif leggen betekent toch een emotie?